რკინა ჰემოგლობინის ნაწილია და ორგანიზმს ჟანგბადის გადატანაში ეხმარება. მისი არასაკმარისი მარაგი შეიძლება დაღლილობას, სისუსტეს, კონცენტრაციის გაუარესებასა და დატვირთვის აუტანლობას უკავშირდებოდეს, მაგრამ ეს სიმპტომები მხოლოდ რკინის დეფიციტს არ ეკუთვნის. დიაგნოზი ანალიზით და ექიმის შეფასებით კეთდება.
ჰემური და არაჰემური რკინა
ჰემური რკინა
გვხვდება ხორცში, ფრინველსა და ზღვის პროდუქტებში და, ჩვეულებრივ, უკეთ შეითვისება.
არაჰემური რკინა
გვხვდება ლობიოში, ოსპში, მუხუდოში, ისპანახში, თესლში, თხილში, ჩირში და გამდიდრებულ მარცვლეულში. მისი შეთვისება სხვა საკვებთან კომბინაციაზე მეტად არის დამოკიდებული.
NIH-ის მომხმარებლის გზამკვლევი რკინის წყაროებად ასახელებს მჭლე ხორცს, ზღვის პროდუქტს, ფრინველს, გამდიდრებულ მარცვლეულს, თეთრ ლობიოს, ოსპს, ისპანახს, ლობიოს, ბარდას, თხილსა და ჩირს.
საკვების პრაქტიკული სია
- მჭლე საქონლის ხორცი;
- ღვიძლი — მაღალი შემცველობის გამო მხოლოდ ზომიერად და ორსულობისას ექიმის რჩევით;
- ქათამი და ინდაური;
- თევზი და ზღვის პროდუქტები;
- ლობიო და ოსპი;
- მუხუდო და ბარდა;
- Spinach და სხვა მუქი მწვანე ფოთლები;
- გოგრისა და სეზამის თესლი;
- ნიგოზი და თხილი;
- ქიშმიში და სხვა ჩირი;
- რკინით გამდიდრებული პური ან მარცვლეული.
C ვიტამინი შეთვისებას ეხმარება
მცენარეული რკინის გვერდით დაამატე C ვიტამინის წყარო:
- ოსპის სუპს — ლიმონი;
- ლობიოს — tomatoes და წიწაკა;
- ისპანახს — ციტრუსის სოუსი;
- შვრიას და თესლს — კენკრა ან კივი.
ეს მარტივი კომბინაცია არაჰემური რკინის შეთვისებას აუმჯობესებს.
ჩაი და ყავა როდის დავლიოთ
ჩაისა და ყავაში არსებული ზოგი ნაერთი რკინის შეთვისებას ამცირებს, განსაკუთრებით მცენარეული წყაროდან. თუ დეფიციტის რისკი გაქვს, ჩაი და ყავა უშუალოდ რკინით მდიდარ კვებასთან არ მიიღო; დატოვე გარკვეული ინტერვალი და ინდივიდუალური რჩევა ექიმთან შეათანხმე.
კალციუმის დიდი დოზის დანამატმაც შეიძლება შეთვისებაზე იმოქმედოს, ამიტომ სხვადასხვა დანამატის time თვითნებურად არ დაგეგმო.
ვის აქვს მეტი რისკი
- ძლიერი მენსტრუაციის მქონე ადამიანს;
- ორსულს;
- ხშირ სისხლის დონორს;
- ბავშვსა და მოზარდს სწრაფი ზრდის პერიოდში;
- ადამიანს, ვინც ხორცსა და ზღვის პროდუქტს არ ჭამს;
- კუჭ-ნაწლავის დაავადების ან შეწოვის პრობლემის მქონეს;
- ბარიატრიული ოპერაციის შემდეგ;
- ქრონიკული სისხლდენის შემთხვევაში.
ეს სია დიაგნოზი is not. რისკისას ექიმმა შეიძლება სისხლის საერთო ანალიზი, ფერიტინი და სხვა მაჩვენებლები შეაფასოს.
რატომ არ უნდა მივიღოთ რკინა თვითნებურად
რკინის დანამატმა შეიძლება შეკრულობა, გულისრევა და მუცლის ტკივილი გამოიწვიოს; ჭარბი დოზა კი განსაკუთრებით ბავშვებისთვის საშიშია. რკინის დეფიციტსაც სხვადასხვა მიზეზი აქვს — სისხლის დაკარგვა, შეწოვის პრობლემა, კვება ან ქრონიკული დაავადება — და მხოლოდ დანამატით მიზეზი შეიძლება დაფარული დარჩეს.
ექიმის რეკომენდაციის გარეშე მაღალი დოზის მიღება არ დაიწყო. დანამატი ბავშვებისგან დაცულ ადგილას შეინახე.
ერთი დღის მაგალითი
- საუზმე: შვრია გოგრის თესლითა და კენკრით;
- სადილი: ოსპის სუპი ლიმონით და სალათი;
- წასახემსებელი: ხილი და ნიგოზი;
- ვახშამი: მჭლე ხორცი ან ლობიო, წიწიბურა და წითელი წიწაკა.
ვეგეტარიანული მენიუსთვის ნახე მცენარეული ცილის სრული გზამკვლევი. დაბალანსებული საერთო სისტემისთვის დაიწყე სწორი კვების სტატიით.
საკვები რკინის ყოველდღიურ მიღებას ეხმარება, მაგრამ უკვე არსებული დეფიციტის დიაგნოზი და მკურნალობა მხოლოდ მენიუს ფოტოთი არ წყდება — საჭიროა მიზეზის პროფესიული შეფასება.